മാടായികാവിലമ്മ പരദേവത

ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രം അഥവാ തിരുവർക്കാട്ടുകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം

ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തെക്കുറിച്ച് വ്യത്യസ്ത നാടോടിക്കഥകളുണ്ട്. രാജരാജേശ്വര ക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ഭഗവതി, മാടായികാവിലമ്മ ആണെന്നാണ് ഒരാൾ പറയുന്നത്. പക്ഷേ, അവർ മാംസാഹാരിയായതിനാൽ ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ ജീവിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. തനിക്കായി ഒരു പ്രത്യേക ദേവാലയം പണിയാൻ അവർ അന്നത്തെ രാജാവിനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മറ്റൊരു ഐതീഹ്യത്തിൽ, വളരെക്കാലം മുമ്പ് മാടായിയെ ഒരു രാക്ഷസൻ അസ്വസ്ഥനാക്കുകയും മാടായികാവിലമ്മ അവനെ കൊന്ന് ശിവനോട് തന്റെ അടുത്തുള്ള ഒരു ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുകയും ചെയ്തു. ശിവൻ തന്റെ ശിഷ്യനായ പരശുരാമനോട് ശക്തിക്കായി ഒരു ദേവാലയം സമർപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. പരശുരാമൻ മാടായിപ്പാറയും അതിന്മേൽ വിശുദ്ധ ദേവാലയവും സൃഷ്ടിച്ചു. ആഭിചാരം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള അവസാന ആശ്രയമായി ഈ ക്ഷേത്രം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ദേവിക്കായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിലാണ് സപ്‌താമത്രുക്കലിന്റെ ഉപക്ഷേത്രം. സപ്‌താമത്രുക്കലിന്റെ വിഗ്രഹങ്ങളിൽ ആദ്യം ചാമുണ്ടി എന്ന നിലയിലും ബ്രാഹ്മി, മഹേശ്വരി, കൗമാരി, വൈഷ്ണവി, വാരാഹി, ഇന്ദ്രാണി എന്നിവ വടക്ക് അഭിമുഖമായും വീരഭദ്രൻ പടിഞ്ഞാറോട്ടും ഗണപതി കിഴക്ക് അഭിമുഖമായും ക്രമത്തിലാണ്. പടിഞ്ഞാറ് അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ക്ഷേത്രപാലൻ, കിഴക്ക് അഭിമുഖമായി നിൽക്കുന്ന ശാസ്തപാലൻ, ശ്രീ പാതാള ഭദ്ര, ശ്രീ ഭൈരവി, ശ്രീ ഭൈരവൻ എന്നിവരാണെന്ന് കരുതുന്ന വിഗ്രഹങ്ങളും മറ്റ് ഉപ നിക്ഷേപങ്ങളാണ്.

ക്ഷേത്ര കർമ്മങ്ങൾ കോല സമ്പ്രദായത്തിലാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ പുരോഹിതന്മാർ ബ്രാഹ്മണർ നമ്പൂതിരിമാരല്ലെങ്കിലും അവർ പോദവർ ബ്രാഹ്മണരാണ്, കാളി ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരാണ്, മാംസം കഴിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കിയിട്ടില്ല. ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ രണ്ട് പ്രധാന ആരാധനാലയങ്ങൾ (ശ്രീകോവിൽ) ഉണ്ട്. ശിവന്റെ ശ്രീകോവിൽ കിഴക്ക് അഭിമുഖമായി, ദേവിയുടെ ശ്രീകോവിൽ (പ്രാദേശികമായി ഭദ്രകാളിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു) പടിഞ്ഞാറ് അഭിമുഖമായി. ശിവൻ ശിവലിംഗത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ്. ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം കടു ശർക്കര യോഗത്തിൽ നിന്നാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്, വലതു കാൽ മടക്കിവെച്ച് ഇരിക്കുന്ന നിലയിലാണ്. ദേവിക്ക് എട്ട് കൈകളുണ്ട്, വാൾ, പരിച, തലയോട്ടി, കയർ, ആന-ഹുക്ക് സർപ്പം. ശക്തനായ ഒരു ദേവതയുള്ള ക്ഷേത്രമാണിത്. ഇവിടുത്തെ ദേവി എന്ന ആശയം രുരുജിത്ത്-വിദാനത്തിന്റെതാണ് എന്നതാണ് പ്രത്യേകത. അത്താഴ പൂജ സമയത്ത് മാടായി ദേവന് കള്ള്, മാംസം തുടങ്ങിയവ നേദിക്കുന്നു.

കണ്ണൂർജില്ലയിലാണ് ഉത്തരകേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ മാടായിക്കാവ് ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രം അഥവാ തിരുവർക്കാട്ടുകാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. കണ്ണൂരിൽനിന്നും പഴയങ്ങാടിവഴിയുള്ള പയ്യന്നൂർ റൂട്ടിൽ എരിപുരത്താണ്ക്ഷേത്രം. ജില്ലാതലസ്ഥാനമായ കണ്ണൂരിൽനിന്നും 22 കിലോമീറ്ററാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള ദൂരം. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രം കൊടുങ്ങല്ലൂരും രണ്ടാമത്തെ ഭദ്രകാളിക്ഷേത്രം മാടായിയിലുമാണെന്നാണ് പുരാവൃത്തം. ഈ രണ്ടു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്നും ആവാഹിച്ചുകൊണ്ടുപോയി പ്രതിഷ്ഠിച്ച അനേകം ക്ഷേത്രങ്ങൾ കേരളത്തിലങ്ങോളമിങ്ങോളം കാണാം. ചിറയ്ക്കൽ കോവിലകത്തിന്റെ പരദേവതയാണ് മാടായിക്കാവിലമ്മ.

മാടായി തിരുവർക്കാട്ടുകാവ് എന്നാണ് ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇപ്പോഴുള്ള ക്ഷേത്രം പുതുക്കി പണിതീർത്തതാണ്. ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടത്തിൽ നശിപ്പിച്ച ക്ഷേത്രം ചിറയ്ക്കൽ കോവിലകത്തെ “കൂനൻ’ രാജാവിന്റെ കാലത്ത് പുതുക്കിപ്പണിതു എന്നും തുകലശ്ശേരി കുഴിക്കാട്ട് ഗൃഹത്തിൽ ജനിച്ച മഹേശ്വരൻ ഭട്ടതിരിപ്പാടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കടുശർക്കരയോഗവിധിപ്രകാരം തയ്യാറാക്കിയ വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചു എന്നുമാണ് പുരാവൃത്തം.